Venezia, Biblioteca Nazionale Marciana, gr. X 30 (1140)

Identificazione: Diller 1963; Canart 1985

Inventario Kibre [1659] Cyrillus de vocabulis peregrinis rhetoricis. In papyro.


Lascaris (1490) Cyrillus de peregrinis vocabulis (Müller, 387).


Daniele Barbaro (1560 ca.) τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Κυρίλλου ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας λέξεων χρησίμων συναγωγὴ αἷς μάλιστα κέχρηνται ῥήτορες καὶ τῶν συγγραφέων οἱ λογιώτατοι· ἔτι δὲ ἑρμηνεία λέξεων κατὰ στοιχεῖον, ἐμφερομένων τῇ βίβλῳ τοῦ ἁγίου Διονυσίου ἐπισκόπου Ἀθηνῶν τοῦ Ἀρεοπαγίτου (Canart 57).


Nota di possesso di Francesco Barbaro. Il titolo nel f. 3r (Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Κυρίλλου ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας λέξεων χρησίμων συναγωγή) corrisponde alle voci dell’inventario dei libri di Ermolao e della lista di Lascaris; corrisponde anche il materiale scrittorio. Il codice di Francesco Barbaro in seguito approdato a San Michele di Murano si può riconoscere anche nel πίναξ dei libri di Daniele Barbaro.

Lingua: Greco
Contenuto: [Cyrillus Alexandrinus], Lexicon (ff. 3r-217v); [Iohannes Philoponus], De vocabulis quae diversum significatum accipiunt (ff. 218r-226r); Lexicon in Psalmos, inc.: Ἀλληλούϊα· αἶνος θεοῦ (ff. 226r-230r); Lexicon in cantica, inc.: Τριστάτας· ἅρματα ἐποίουν (ff. 230r-231v); Lexicon in Evangelia, inc.: Ἄννας πηγὴ δυνάμεως (ff. 231v-233v); Lexicon in Actus Apostolorum, inc.: Ὀπτανόμενος· ὁρώμενος (ff. 233v-234v); Lexicon in Epistolas S. Pauli, inc.: Ἀφορισμένος· ἐκλελεγμένος διακεκριμένος (ff. 234v-238v); <Lexicon in Epistolam> ad Hebreos, inc.: Πολυμερῶς· διὰ πλειόνων (ff. 238v-239r); Interpretationes nominum et lectionum quae in Sacris Scripturis referuntur, inc.: Ἀδάμ· γῆ σαρκουμένη (ff. 239v-246r; f. 245v excerptum [= Dio Cassio, Historia Romana, 75, 13]); Lexicon in Iob, inc.: Ἦν αντὶ τοῦ ἤμην (ff. 246r-248r); Lexicon in Proverbia, inc.: Παροιμίαι· παραινέσεις ἢ παραμυθίαι (ff. 248r-251r); Lexicon in Prophetas, inc.: Ἁρπῶμαι· ἁρπάζω (ff. 251r-253r); <Lexicon> in Reges, inc.: Μολβίν· νοκίμ (f. 253r-v); Interpretatio de ἐφούδ, inc.: τὸ ἐφούδ· ἑλληνικῆ διπλοίδι (f. 253v); Lexicon in Sapientiam, inc.: Αὐτοσχέδιος· ἐκ τοῦ παρὰχρῆμα (ff. 254r-255r); Lexicon in Sirach, inc.: Ἀνθέξεται· ἀντιλήψεται (ff. 255r-257v); Interpretatio dictionum ps. – Dionysii Areopagitae, inc.: Ἀγάμενος θαυμάσας (ff. 258r-262r); Lexicon iuris Latini, inc.: Ἀδουλτερίης· περὶ μοιχείας (ff. 262r-266r); Lexicon <vocum Hebraearum, inc.: Ἀβαήλ· ἀπὸ θεοῦ (ff. 266r-269r); Lexicon in Sacras Scripturas, tit.: Ἰωάννου ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ Χρυσοστόμου λεξικὸν [...], inc.: Ἀδολεσχῆσαι· τοῖς οἰκείοις ὁμιλῆσαι (ff. 269r-297r); Definitionum collectio alphabetica, inc.: Τί ἐστιν ἀγαθόν (ff. 297v-319v).
Materiale: cartaceo
Luogo: ?
N° ff./Fogli: II, 319, III’.
Formato: mm 238 × 162 (f. 219).
Struttura: unitario; ff. 1-313: 1-39(8), ff. 314-319: 40(8-1); numerazione: nel marg. inf. centr. nel recto del primo foglio e nel verso dell’ultimo di ciascun fasc., in lettere greche, per lo più non visibile a causa dei margini rifilati; manca l’ultimo foglio dell’ultimo fascicolo.
Filigrane: Pot, simile a Briquet 12469 (Avignon, 1340) o piuttosto Mošin-Traljić 6881 (Siena, 1372) (ff. 67-70).
Legatura: sec. XVIII, restaurata (quadranti in cartone con coperta in pelle).
Copista: un copista unico, non identificato.
Decorazione: banda a nastri intrecciati di vari colori nel f. 3r; titoli, capolettera e iniziali dei lemmi in inchiostro rosso.
Possessori precedenti: Francesco Barbaro.
Possessori successivi: Daniele Barbaro; Gian Carlo Grimani; Gerardo Sagredo; San Michele di Murano (n° 182).
Note di possesso: f. 2v Cyrillus archiepiscopus alexandrinus de peregrinis vocabulis | est francisci barbari patrici veneti
Autore scheda: MF